ÇANKIRI'DA SOHBET ALEMLERİ (14)
  • Reklam
Kenan Nergiz

Kenan Nergiz

Çankırı Tarihi ve Halkiyatı

ÇANKIRI'DA SOHBET ALEMLERİ (14)

11 Temmuz 2021 - 18:39

Bir önceki yazımızda  cezalardan bahsetmiştik. Sohbet alemleri ile ilgili yazımıza devam ediyoruz.

Verilen cezalar nedeniyle sohbet alemlerine katılanlar her türlü fenalıktan sakınır hale gelmiştir. Eğer suçu hafif ise küçük başağa “başağa hamamı bağışlayınız” ricasında bulunarak büyük başağda “uygunmu” diye sorar, uygun cevabı alınınca da “hamamı iptal ettik” der, yaranın başlarından birisi tıraşın, başkalarıda yağlının, bir başkasıda akşam yemeğinin affını bir defaya mahsus olmak üzere affederlerdi. En sonunda büyük başağa affediliş nedenini “ .......... ağanın cezasını bu defelık affediyoruz. Bir daha işler ise ağır ceza verilecektir. Birer kahve içelim” sözleri ile tebliğ edilen yaranlarda “uygun” sözleri ile onay verirlerdi. Affediler kişi ve vekili derhal yerlerine oturur ve çavuşta birer kahve ikram ederdi. Eğer suçlu biraz dik balı ise yolunu açmaçlar, taki yolunu açıncaya kadar ne dava eder ne de kendisinden dava olunurdu. Daha eskiden bu kişiye ne ocak verirler ne de ocağa davet ederlerdi. Davalar Baş ağaların aleyhinde olursa bu çok güçtür. Başağaların erkanı çok zaman yaran üzerindeki yönetimini hakkıyla ifa etmemesinden, yaranlardan birisine umursamaz tavır takınmasından, yani yaranın ilk gelişinde ayağa kalkmamak”merhaba” dememek, bütün yaranlara kahve dağtılmadan kahvesini içmek, kabaca hareket etmek, misafirlere lakayt hareketlerde bulunmak gibi  hareketlerden gelirdi. Bu gibi haller olduğunda dava açılır ve davayı kendi aralarında hallederlerdi. Eğer başağalar verilen cezayı kabul etmezlerse esnaf teşkilatının reisi olan Ahi Baba’ya müracaat ederlerdi. Ahi Baba’nın verdiği hüküm kesinlik kazanır, verilen ceza yollu veya yolsuz olurdu.  Ceza tayini ise yarana aitti. Hüküm yarana şifaen veya posta ile tebliğ edilirdi. Davalar yanlız yarana mahsus değildi. Çalgıcı veya çavuş’ada dava açılabilirdi. Çalgıcıların davasını yalnız başağalar görürdü. Çavuşun davası ise aynı yaran gibi olurdu. Bunların cezaları para ile olmazdı. Aksine  ayaklarına  sert vurulması ile olurdu.

Mahkemeler bittikten sonra arzu ederlerse helisa oyununu yaparlardı.

Yazımız helisa oyunları ile devam edecektir.

Kalın Sağlıcakla.

Bu yazı 3561 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar